Luchtvochtigheid meten? Dat kan met diverse moderne op batterijen of stroom werkende apparaten. Wist je dat er al erg lang manieren bestaan om de luchtvochtigheid te meten? Een voorbeeld hiervan is een weerhuisje. Weerhuisjes vinden hun oorsprong al lange tijd geleden, in de periode kort na de middeleeuwen. Men ontwierp toen al een product dat de luchtvochtigheid meet, zonder gebruik te maken van moderne apparatuur of stroom.
Schapendarm en paardenhaar
Het weerhuisje werd ooit bedacht om de luchtvochtigheid te kunnen meten. Weerhuisjes bevatten twee poppetjes; meestal een mannetje en een vrouwtje. Allebei de poppetjes zijn bevestigd aan een op luchtvochtigheid reagerend materiaal. Oorspronkelijk werden daarvoor natuurlijke materialen gebruikt, waarbij de poppetjes werden opgehangen aan schapendarm of paardenhaar. Deze dierlijke materialen reageerden op de luchtvochtigheid, waarbij afhankelijk van hoe vochtig de lucht was het mannetje of het vrouwtje in beweging kwam.
Regenvoorspeller
Het op deze manier meten van de luchtvochtigheid werd gebruikt als indicatie voor regen. Was de lucht erg vochtig, dan zat er waarschijnlijk een bui aan te komen. Tegenwoordig worden er geen dierlijke materialen meer gebruikt, maar wordt er gebruik gemaakt van synthetische materialen met eenzelfde werking. Weerhuisjes werken in Nederland niet optimaal voor het voorspellen van regen. De luchtvochtigheid is in Nederland vaak erg hoog waardoor je kijkend naar het weerhuisje vaak kunt denken dat er regen op komst is, terwijl dit niet het geval is. Het weerhuisje doet zijn werk beter in een klimaat waar de luchtvochtigheid minder hoog is.
Leuke thermometer
Toch is het niet alleen een leuk souvenir of een mooie blikvanger. Waar de weerhuisjes aanvankelijk werden gemaakt om de luchtvochtigheid te meten, bevatten de weerhuisjes van tegenwoordig vaak ook een thermometer. Zo kun je met het weerhuisje niet alleen zien of de lucht vochtig is, maar ook zien hoe warm het is in of buitenshuis.
Duitse oorsprong
Weerhuisjes vinden, net als de bekende koekoeksklokken, hun oorsprong in het Duitse Zwarte Woud. Wanneer het eerste weerhuisje precies gemaakt werd weet men niet, maar het eerste weerhuisje stamt waarschijnlijk uit de periode 1500-1600, kort na de middeleeuwen. De Duitse oorsprong van de weerhuisjes is ook in de weerhuisjes van tegenwoordig nog vaak terug te zien. De weerhuisjes hebben, zoals de naam al aangeeft, de vorm van een huis. De poppetjes gaan vaak gekleed in Duitse klederdracht. Ook in de decoratie van de weerhuisjes is de oorsprong terug te zien; de huisjes zijn vaak miniatuurversies van de huizen zoals ze in het Zwarte Woud te vinden zijn en worden versierd met voor deze regio typerende details.
